4. Dhātuyamakaṃ

1. Paṇṇattivāro

(Ka) uddeso

1. Aṭṭhārasa dhātuyo – cakkhudhātu, sotadhātu, ghānadhātu, jivhādhātu, kāyadhātu, rūpadhātu, saddadhātu, gandhadhātu, rasadhātu, phoṭṭhabbadhātu, cakkhuviññāṇadhātu, sotaviññāṇadhātu, ghānaviññāṇadhātu, jivhāviññāṇadhātu, kāyaviññāṇadhātu, manodhātu, manoviññāṇadhātu, dhammadhātu.

1. Padasodhanavāro

(Ka) anulomaṃ

2. (Ka) cakkhu cakkhudhātu?

(Kha) cakkhudhātu cakkhu?

(Ka) sotaṃ sotadhātu?

(Kha) sotadhātu sotaṃ?…Pe…

(Ka) cakkhuviññāṇaṃ cakkhuviññāṇadhātu?

(Kha) cakkhuviññāṇadhātu cakkhuviññāṇaṃ?…Pe…

(Ka) mano manodhātu?

(Kha) manodhātu mano?

(Ka) manoviññāṇaṃ manoviññāṇadhātu?

(Kha) manoviññāṇadhātu manoviññāṇaṃ?

(Ka) dhammo dhammadhātu?

(Kha) dhammadhātu dhammo?

(Kha) paccanīkaṃ

3. (Ka) na cakkhu na cakkhudhātu?

(Kha) na cakkhudhātu na cakkhu?

(Ka) na sotaṃ na sotadhātu?

(Kha) na sotadhātu na sotaṃ?…Pe…

(Ka) na cakkhuviññāṇaṃ na cakkhuviññāṇadhātu?

(Kha) na cakkhuviññāṇadhātu na cakkhuviññāṇaṃ?…Pe…

(Ka) na mano na manodhātu?

(Kha) na manodhātu na mano?

(Ka) na manoviññāṇaṃ na manoviññāṇadhātu?

(Kha) na manoviññāṇadhātu na manoviññāṇaṃ?

(Ka) na dhammo na dhammadhātu?

(Kha) na dhammadhātu na dhammo?

2. Padasodhanamūlacakkavāro

(Ka) anulomaṃ

4. (Ka) cakkhu cakkhudhātu?

(Kha) dhātū [dhātu (sī. ka.) aññehi yamakehi saṃsanditabbaṃ] sotadhātu?…Pe…

(Ka) cakkhu cakkhudhātu?

(Kha) dhātū dhammadhātu?

(Yathā āyatanayamake cakkaṃ bandhitaṃ evamidha cakkaṃ bandhitabbaṃ.)

(Kha) paccanīkaṃ

5. (Ka) na cakkhu na cakkhudhātu?

(Kha) na dhātū na sotadhātu?

(Ka) na cakkhu na cakkhudhātu?

(Kha) na dhātū na ghānadhātu?…Pe…

(Ka) na cakkhu na cakkhudhātu?

(Kha) na dhātū na dhammadhātu?…Pe…

(Ka) na dhammo na dhammadhātu?

(Kha) na dhātū na cakkhudhātu?…Pe…

(Ka) na dhammo na dhammadhātu?

(Kha) na dhātū na manoviññāṇadhātu? (Cakkaṃ bandhitabbaṃ).

3. Suddhadhātuvāro

(Ka) anulomaṃ

6. (Ka) cakkhu dhātu?

(Kha) dhātū cakkhu?

(Ka) sotaṃ dhātu?

(Kha) dhātū sotaṃ?

Ghānaṃ dhātu?…Pe… jivhā dhātu?… Kāyo dhātu?… Rūpaṃ dhātu?… Saddo dhātu?… Gandho dhātu?… Raso dhātu?… Phoṭṭhabbo dhātu?…

(Ka) cakkhuviññāṇaṃ dhātu?

(Kha) dhātū cakkhuviññāṇaṃ?

(Ka) sotaviññāṇaṃ dhātu?

(Kha) dhātū sotaviññāṇaṃ?

… Ghānaviññāṇaṃ?…Pe… jivhāviññāṇaṃ?… Kāyaviññāṇaṃ?

(Ka) mano dhātu?

(Kha) dhātū mano?

(Ka) manoviññāṇaṃ dhātu?

(Kha) dhātū manoviññāṇaṃ?

(Ka) dhammo dhātu?

(Kha) dhātū dhammo?

(Kha) paccanīkaṃ

7. (Ka) na cakkhu na dhātu?

(Kha) na dhātū na cakkhu?

(Ka) na sotaṃ na dhātu?

(Kha) na dhātū na sotaṃ?

… Na ghānaṃ?… Na jivhā?… Na kāyo?… Na rūpaṃ? … Na saddo?… Na gandho?… Na raso?… Na phoṭṭhabbo?

(Ka) na cakkhuviññāṇaṃ na dhātu?

(Kha) na dhātū na cakkhuviññāṇaṃ?

… Na sotaviññāṇaṃ?…Pe… na ghānaviññāṇaṃ?… Na jivhāviññāṇaṃ?

(Ka) na kāyaviññāṇaṃ na dhātu?

(Kha) na dhātū na kāyaviññāṇaṃ?

(Ka) na mano na dhātu?

(Kha) na dhātū na mano?

(Ka) na manoviññāṇaṃ na dhātu?

(Kha) na dhātū na manoviññāṇaṃ?

(Ka) na dhammo na dhātu?

(Kha) na dhātū na dhammo?

4. Suddhadhātumūlacakkavāro

(Ka) anulomaṃ



4. 界双论
1. 施设品
(甲)列举
1. 十八界 - 眼界、耳界、鼻界、舌界、身界、色界、声界、香界、味界、触界、眼识界、耳识界、鼻识界、舌识界、身识界、意界、意识界、法界。
1. 词语净化品
(甲)顺序
2. (甲)眼是眼界吗?
(乙)眼界是眼吗?
(甲)耳是耳界吗?
(乙)耳界是耳吗?...乃至...
(甲)眼识是眼识界吗?
(乙)眼识界是眼识吗?...乃至...
(甲)意是意界吗?
(乙)意界是意吗?
(甲)意识是意识界吗?
(乙)意识界是意识吗?
(甲)法是法界吗?
(乙)法界是法吗?
(乙)反序
3. (甲)非眼是非眼界吗?
(乙)非眼界是非眼吗?
(甲)非耳是非耳界吗?
(乙)非耳界是非耳吗?...乃至...
(甲)非眼识是非眼识界吗?
(乙)非眼识界是非眼识吗?...乃至...
(甲)非意是非意界吗?
(乙)非意界是非意吗?
(甲)非意识是非意识界吗?
(乙)非意识界是非意识吗?
(甲)非法是非法界吗?
(乙)非法界是非法吗?
2. 词语净化根本轮转品
(甲)顺序
4. (甲)眼是眼界吗?
(乙)界是耳界吗?...乃至...
(甲)眼是眼界吗?
(乙)界是法界吗?
(如处双论中所结轮转,此处也应如是结轮转。)
(乙)反序
5. (甲)非眼是非眼界吗?
(乙)非界是非耳界吗?
(甲)非眼是非眼界吗?
(乙)非界是非鼻界吗?...乃至...
(甲)非眼是非眼界吗?
(乙)非界是非法界吗?...乃至...
(甲)非法是非法界吗?
(乙)非界是非眼界吗?...乃至...
(甲)非法是非法界吗?
(乙)非界是非意识界吗? (应结轮转)。
3. 纯界品
(甲)顺序
6. (甲)眼是界吗?
(乙)界是眼吗?
(甲)耳是界吗?
(乙)界是耳吗?
鼻是界吗?...乃至...舌是界吗?...身是界吗?...色是界吗?...声是界吗?...香是界吗?...味是界吗?...触是界吗?...
(甲)眼识是界吗?
(乙)界是眼识吗?
(甲)耳识是界吗?
(乙)界是耳识吗?
...鼻识吗?...乃至...舌识吗?...身识吗?
(甲)意是界吗?
(乙)界是意吗?
(甲)意识是界吗?
(乙)界是意识吗?
(甲)法是界吗?
(乙)界是法吗?
(乙)反序
7. (甲)非眼是非界吗?
(乙)非界是非眼吗?
(甲)非耳是非界吗?
(乙)非界是非耳吗?
...非鼻吗?...非舌吗?...非身吗?...非色吗?...非声吗?...非香吗?...非味吗?...非触吗?
(甲)非眼识是非界吗?
(乙)非界是非眼识吗?
...非耳识吗?...乃至...非鼻识吗?...非舌识吗?
(甲)非身识是非界吗?
(乙)非界是非身识吗?
(甲)非意是非界吗?
(乙)非界是非意吗?
(甲)非意识是非界吗?
(乙)非界是非意识吗?
(甲)非法是非界吗?
(乙)非界是非法吗?
4. 纯界根本轮转品
(甲)顺序

8. (Ka) cakkhu dhātu?

(Kha) dhātū sotaṃ?…Pe…

(Ka) cakkhu dhātu?

(Kha) dhātū dhammo?…Pe…

(Ka) dhammo dhātu?

(Kha) dhātū cakkhu?…Pe…

(Ka) dhammo dhātu?

(Kha) dhātū manoviññāṇaṃ? (Cakkaṃ bandhitabbaṃ).

(Kha) paccanīkaṃ

9. (Ka) na cakkhu na dhātu?

(Kha) na dhātū na sotaṃ?

(Ka) na cakkhu na dhātu?

(Kha) na dhātū na ghānaṃ?…Pe….

(Ka) na cakkhu na dhātu?

(Kha) na dhātū na dhammo?…Pe…

(Ka) na dhammo na dhātu?

(Kha) na dhātū na cakkhu?…Pe…

(Ka) na dhammo na dhātu?

(Kha) na dhātū na manoviññāṇaṃ? (Cakkaṃ bandhitabbaṃ).

Paṇṇattiuddesavāro.

(Kha) niddeso

1. Padasodhanavāro

(Ka) anulomaṃ

10. (Ka) cakkhu cakkhudhātūti?

Dibbacakkhu paññācakkhu cakkhu, na cakkhudhātu. Cakkhudhātu cakkhu ceva cakkhudhātu ca.

(Kha) cakkhudhātu cakkhūti? Āmantā.

(Ka) sotaṃ sotadhātūti?

Dibbasotaṃ taṇhāsotaṃ sotaṃ, na sotadhātu. Sotadhātu sotañceva sotadhātu ca.

(Kha) sotadhātu sotanti? Āmantā.

(Ka) ghānaṃ ghānadhātūti? Āmantā.

(Kha) ghānadhātu ghānanti? Āmantā. (Jivhāpi ghānadhātusadisā).

(Ka) kāyo kāyadhātūti?

Kāyadhātuṃ ṭhapetvā avaseso kāyo [avaseso kāyo kāyo (syā.)], na kāyadhātu. Kāyadhātu kāyo ceva kāyadhātu ca.

(Kha) kāyadhātu kāyoti? Āmantā.

(Ka) rūpaṃ rūpadhātūti?

Rūpadhātuṃ ṭhapetvā avasesaṃ rūpaṃ, na rūpadhātu. Rūpadhātu rūpañceva rūpadhātu ca.

(Kha) rūpadhātu rūpanti? Āmantā. (Saddo ghānasadiso).

(Ka) gandho gandhadhātūti?

Sīlagandho samādhigandho paññāgandho gandho, na gandhadhātu. Gandhadhātu gandho ceva gandhadhātu ca.

(Kha) gandhadhātu gandhoti? Āmantā.

(Ka) raso rasadhātūti?

Attharaso dhammaraso vimuttiraso raso, na rasadhātu. Rasadhātu raso ceva rasadhātu ca.

(Kha) rasadhātu rasoti? Āmantā. (Phoṭṭhabbo ghānasadiso).

(Ka) cakkhuviññāṇaṃ cakkhuviññāṇadhātūti? Āmantā.

(Kha) cakkhuviññāṇadhātu cakkhuviññāṇanti? Āmantā.

Sotaviññāṇaṃ…pe… ghānaviññāṇaṃ… jivhāviññāṇaṃ… kāyaviññāṇaṃ….

(Ka) mano manodhātūti?

Manodhātuṃ ṭhapetvā avaseso mano, na manodhātu. Manodhātu mano ceva manodhātu ca.

(Kha) manodhātu manoti? Āmantā.

(Ka) manoviññāṇaṃ manoviññāṇadhātūti? Āmantā.

(Kha) manoviññāṇadhātu manoviññāṇanti? Āmantā.

(Ka) dhammo dhammadhātūti?

Dhammadhātuṃ ṭhapetvā avaseso dhammo, na dhammadhātu. Dhammadhātu dhammo ceva dhammadhātu ca.

(Kha) dhammadhātu dhammoti? Āmantā.

(Kha) paccanīkaṃ



8. (甲)眼是界吗？
(乙)界是耳吗？…乃至…
(甲)眼是界吗？
(乙)界是法吗？…乃至…
(甲)法是界吗？
(乙)界是眼吗？…乃至…
(甲)法是界吗？
(乙)界是意识识吗？（应结轮转）。
(乙)反序
9. (甲)非眼是非界吗？
(乙)非界是非耳吗？
(甲)非眼是非界吗？
(乙)非界是非鼻吗？…乃至…
(甲)非眼是非界吗？
(乙)非界是非法吗？…乃至…
(甲)非法是非界吗？
(乙)非界是非眼吗？…乃至…
(甲)非法是非界吗？
(乙)非界是非意识识吗？（应结轮转）。
施设品概述。
(乙)解释
1. 词语净化品
(甲)顺序
10. (甲)眼是眼界吗？
天眼、智慧眼是眼，不是眼界。眼界既是眼也是眼界。
(乙)眼界是眼吗？请问。
(甲)耳是耳界吗？
天耳、渴望耳是耳，不是耳界。耳界既是耳也是耳界。
(乙)耳界是耳吗？请问。
(甲)鼻是鼻界吗？请问。
(乙)鼻界是鼻吗？请问。（舌也是鼻界相似的）。
(甲)身是身界吗？
身界除去余身，不是身界。身界既是身也是身界。
(乙)身界是身吗？请问。
(甲)色是色界吗？
色界除去余色，不是色界。色界既是色也是色界。
(乙)色界是色吗？请问。（声是香相似的）。
(甲)香是香界吗？
德香、定香、智慧香是香，不是香界。香界既是香也是香界。
(乙)香界是香吗？请问。
(甲)味是味界吗？
义味、法味、解脱味是味，不是味界。味界既是味也是味界。
(乙)味界是味吗？请问。（触与香相似）。
(甲)眼识是眼识界吗？请问。
(乙)眼识界是眼识吗？请问。
耳识…乃至…鼻识…舌识…身识…。
(甲)意是意界吗？
意界除去余意，不是意界。意界既是意也是意界。
(乙)意界是意吗？请问。
(甲)意识是意识界吗？请问。
(乙)意识界是意识吗？请问。
(甲)法是法界吗？
法界除去余法，不是法界。法界既是法也是法界。
(乙)法界是法吗？请问。
(乙)反序

11. (Ka) na cakkhu na cakkhudhātūti? Āmantā.

(Kha) na cakkhudhātu na cakkhūti?

Dibbacakkhu paññācakkhu na cakkhudhātu, cakkhu. Cakkhuñca cakkhudhātuñca ṭhapetvā avasesaṃ na ceva cakkhu na ca cakkhudhātu.

(Ka) na sotaṃ na sotadhātūti? Āmantā.

(Kha) na sotadhātu na sotanti?

Dibbasotaṃ taṇhāsotaṃ na sotadhātu, sotaṃ. Sotañca sotadhātuñca ṭhapetvā avasesaṃ na ceva sotaṃ na ca sotadhātu.

(Ka) na ghānaṃ na ghānadhātūti? Āmantā.

(Kha) na ghānadhātu na ghānanti? Āmantā.

Na jivhā… (saṃkhittaṃ [yaṃ saṃkhittaṃ (syā.)], ubhato āmantā).

(Ka) na kāyo na kāyadhātūti? Āmantā.

(Kha) na kāyadhātu na kāyoti?

Kāyadhātuṃ ṭhapetvā avaseso na kāyadhātu, kāyo. Kāyañca kāyadhātuñca ṭhapetvā avaseso [avaseso kāyo (syā.)] na ceva kāyo na ca kāyadhātu.

(Ka) na rūpaṃ na rūpadhātūti? Āmantā.

(Kha) na rūpadhātu na rūpanti?

Rūpadhātuṃ ṭhapetvā avasesaṃ na rūpadhātu, rūpaṃ. Rūpañca rūpadhātuñca ṭhapetvā avasesaṃ na ceva rūpaṃ na ca rūpadhātu.

Na saddo…pe… na gandho na gandhadhātūti? Āmantā.

Na gandhadhātu na gandhoti?

Sīlagandho samādhigandho paññāgandho na gandhadhātu, gandho. Gandhañca gandhadhātuñca ṭhapetvā avaseso na ceva gandho na ca gandhadhātu.

(Ka) na raso na rasadhātūti? Āmantā.

(Kha) na rasadhātu na rasoti?

Attharaso dhammaraso vimuttiraso na rasadhātu, raso. Rasañca rasadhātuñca ṭhapetvā avaseso na ceva raso na ca rasadhātu.

Na phoṭṭhabbo…pe… na cakkhuviññāṇaṃ na cakkhuviññāṇadhātūti? Āmantā.

Na cakkhuviññāṇadhātu na cakkhuviññāṇanti? Āmantā.

Na sotaviññāṇaṃ…pe… na ghānaviññāṇaṃ… na jivhāviññāṇaṃ… na kāyaviññāṇaṃ….

(Ka) na mano na manodhātūti? Āmantā.

(Kha) na manodhātu na manoti?

Manodhātuṃ ṭhapetvā avaseso na manodhātu, mano. Manañca manodhātuñca ṭhapetvā avaseso na ceva mano na ca manodhātu.

(Ka) na manoviññāṇaṃ na manoviññāṇadhātūti? Āmantā.

(Kha) na manoviññāṇadhātu na manoviññāṇanti? Āmantā.

(Ka) na dhammo na dhammadhātūti? Āmantā.

(Kha) na dhammadhātu na dhammoti?

Dhammadhātuṃ ṭhapetvā avaseso na dhammadhātu, dhammo. Dhammañca dhammadhātuñca ṭhapetvā avaseso na ceva dhammo na ca dhammadhātu.

2. Padasodhanamūlacakkavāro

(Ka) anulomaṃ

12. (Ka) cakkhu cakkhudhātūti?

Dibbacakkhu paññācakkhu cakkhu, na cakkhudhātu. Cakkhudhātu cakkhu ceva cakkhudhātu ca.

(Kha) dhātū sotadhātūti?

Sotadhātu dhātu ceva sotadhātu ca. Avasesā dhātū [avasesā dhātū dhātū (syā.)] na sotadhātu.

(Ka) cakkhu cakkhudhātūti?

Dibbacakkhu paññācakkhu cakkhu, na cakkhudhātu. Cakkhudhātu cakkhu ceva cakkhudhātu ca. Dhātū ghānadhātu…pe… dhātū dhammadhātūti?

Dhammadhātu dhātu ceva dhammadhātu ca. Avasesā dhātū na dhammadhātu.

(Yathā āyatanayamake paṇṇatti evaṃ dhātuyamakepi paṇṇatti. Cakkaṃ bandhitabbaṃ).

(Kha) paccanīkaṃ

13. (Ka) na cakkhu na cakkhudhātūti? Āmantā.

(Kha) na dhātū na sotadhātūti? Āmantā.

Na cakkhu na cakkhudhātūti? Āmantā.

Na dhātū na ghānadhātu…pe… na dhātū na dhammadhātūti? Āmantā.

(Cakkaṃ bandhitabbaṃ, sabbe āmantā ubhatopi sesepi).

3. Suddhadhātuvāro

(Ka) anulomaṃ



11. (甲)非眼是非眼界吗？请问。
(乙)非眼界是非眼吗？
天眼、智慧眼不是眼界，是眼。除去眼和眼界，其余既不是眼也不是眼界。
(甲)非耳是非耳界吗？请问。
(乙)非耳界是非耳吗？
天耳、渴望耳不是耳界，是耳。除去耳和耳界，其余既不是耳也不是耳界。
(甲)非鼻是非鼻界吗？请问。
(乙)非鼻界是非鼻吗？请问。
非舌…（略，两者都是请问）。
(甲)非身是非身界吗？请问。
(乙)非身界是非身吗？
除去身界，其余不是身界，是身。除去身和身界，其余既不是身也不是身界。
(甲)非色是非色界吗？请问。
(乙)非色界是非色吗？
除去色界，其余不是色界，是色。除去色和色界，其余既不是色也不是色界。
非声…乃至…非香是非香界吗？请问。
非香界是非香吗？
戒香、定香、慧香不是香界，是香。除去香和香界，其余既不是香也不是香界。
(甲)非味是非味界吗？请问。
(乙)非味界是非味吗？
义味、法味、解脱味不是味界，是味。除去味和味界，其余既不是味也不是味界。
非触…乃至…非眼识是非眼识界吗？请问。
非眼识界是非眼识吗？请问。
非耳识…乃至…非鼻识…非舌识…非身识…。
(甲)非意是非意界吗？请问。
(乙)非意界是非意吗？
除去意界，其余不是意界，是意。除去意和意界，其余既不是意也不是意界。
(甲)非意识是非意识界吗？请问。
(乙)非意识界是非意识吗？请问。
(甲)非法是非法界吗？请问。
(乙)非法界是非法吗？
除去法界，其余不是法界，是法。除去法和法界，其余既不是法也不是法界。
2. 词语净化根本轮转品
(甲)顺序
12. (甲)眼是眼界吗？
天眼、智慧眼是眼，不是眼界。眼界既是眼也是眼界。
(乙)界是耳界吗？
耳界既是界也是耳界。其余界不是耳界。
(甲)眼是眼界吗？
天眼、智慧眼是眼，不是眼界。眼界既是眼也是眼界。界是鼻界吗？…乃至…界是法界吗？
法界既是界也是法界。其余界不是法界。
(如处双论中的施设，界双论中的施设也是如此。应结轮转)。
(乙)反序
13. (甲)非眼是非眼界吗？请问。
(乙)非界是非耳界吗？请问。
非眼是非眼界吗？请问。
非界是非鼻界吗？…乃至…非界是非法界吗？请问。
(应结轮转，全部都是请问，两方面其余也是)。
3. 纯界品
(甲)顺序

14. (Ka) cakkhu dhātūti? Āmantā.

(Kha) dhātū cakkhudhātūti?

Cakkhudhātu dhātu ceva cakkhudhātu ca. Avasesā dhātū na cakkhudhātu.

Sotaṃ dhātūti? Āmantā.

Ghānaṃ…pe… jivhā… kāyo… rūpaṃ… saddo… gandho… raso… phoṭṭhabbo….

(Ka) cakkhuviññāṇaṃ dhātūti? Āmantā.

(Kha) dhātū cakkhuviññāṇadhātūti?

Cakkhuviññāṇadhātu dhātu ceva cakkhuviññāṇadhātu ca. Avasesā dhātū na cakkhuviññāṇadhātu. Sotaviññāṇaṃ…pe… ghānaviññāṇaṃ… jivhāviññāṇaṃ… kāyaviññāṇaṃ….

(Ka) mano dhātūti? Āmantā.

(Kha) dhātū manodhātūti?

Manodhātu dhātu ceva manodhātu ca. Avasesā dhātū na manodhātu.

(Ka) manoviññāṇaṃ dhātūti? Āmantā.

(Kha) dhātū manoviññāṇadhātūti?

Manoviññāṇadhātu dhātu ceva manoviññāṇadhātu ca. Avasesā dhātū na manoviññāṇadhātu.

(Ka) dhammo dhātūti? Āmantā.

(Kha) dhātū dhammadhātūti?

Dhammadhātu dhātu ceva dhammadhātu ca. Avasesā dhātū na dhammadhātu.

(Kha) paccanīkaṃ

15. (Ka) na cakkhu na dhātūti?

Cakkhuṃ ṭhapetvā avasesā dhātū na cakkhu, dhātu. Cakkhuñca dhātuñca ṭhapetvā avasesā na ceva cakkhu na ca dhātū.

(Kha) na dhātū na cakkhūti? Āmantā.

Na sotaṃ na dhātūti?

Sotaṃ ṭhapetvā…pe… ghānaṃ ṭhapetvā…pe… jivha ṭhapetvā…pe….

(Ka) na kāyo na dhātūti? Āmantā.

(Kha) na dhātū na kāyadhātūti? Āmantā.

Na rūpaṃ na dhātūti?

Rūpaṃ ṭhapetvā…pe… saddaṃ… gandhaṃ… rasaṃ… phoṭṭhabbaṃ… cakkhuviññāṇaṃ…pe… manoviññāṇaṃ ṭhapetvā…pe….

(Ka) na dhammo na dhātūti? Āmantā.

(Kha) na dhātū na dhammadhātūti? Āmantā.

4. Suddhadhātumūlacakkavāro

(Ka) anulomaṃ

16. (Ka) cakkhu dhātūti? Āmantā.

(Kha) dhātū sotadhātūti?

Sotadhātu dhātu ceva sotadhātu ca. Avasesā dhātū na sotadhātu.

Cakkhu dhātūti? Āmantā.

Dhātū ghānadhātu…pe… dhātū dhammadhātūti?

Dhammadhātu dhātu ceva dhammadhātu ca. Avasesā dhātū na dhammadhātu. (Cakkaṃ bandhitabbaṃ).

(Kha) paccanīkaṃ

17. (Ka) na cakkhu na dhātūti?

Cakkhuṃ ṭhapetvā avasesā dhātū na cakkhudhātu. Cakkhuñca dhātuñca ṭhapetvā avasesā na ceva cakkhu na ca dhātu.

(Kha) na dhātū na sotadhātūti? Āmantā.

Na cakkhu na dhātūti?

Cakkhuṃ ṭhapetvā avasesā dhātū na cakkhu, dhātu. Cakkhu ca dhātuñca ṭhapetvā avasesā na ceva cakkhu na ca dhātu. Na dhātū na ghānadhātu…pe… na dhātū na dhammadhātūti? Āmantā.

(Ka) na dhammo na dhātūti? Āmantā.

(Kha) na dhātū na cakkhudhātūti? Āmantā.

Na dhammo na dhātūti? Āmantā.

Na dhātū na sotadhātu…pe… na dhātū na manoviññāṇadhātūti? Āmantā. (Cakkaṃ bandhitabbaṃ).

(Yathā āyatanayamakassa paṇṇatti evaṃ dhātuyamakassa paṇṇatti vitthāretabbā)

Paṇṇattiniddesavāro.

2. Pavattivāro 1. uppādavāro

(1) Paccuppannavāro

(Ka) anulomapuggalo


14. (甲)眼是界吗?是的。
(乙)界是眼界吗?
眼界既是界也是眼界。其余的界不是眼界。
耳是界吗?是的。
鼻...舌...身...色...声...香...味...触...。
(甲)眼识是界吗?是的。
(乙)界是眼识界吗?
眼识界既是界也是眼识界。其余的界不是眼识界。耳识...鼻识...舌识...身识...。
(甲)意是界吗?是的。
(乙)界是意界吗?
意界既是界也是意界。其余的界不是意界。
(甲)意识是界吗?是的。
(乙)界是意识界吗?
意识界既是界也是意识界。其余的界不是意识界。
(甲)法是界吗?是的。
(乙)界是法界吗?
法界既是界也是法界。其余的界不是法界。
(乙)否定
15. (甲)非眼非界吗?
除眼之外的其余界是非眼而是界。除眼和界之外的其余不是眼也不是界。
(乙)非界非眼吗?是的。
非耳非界吗?
除耳之外...除鼻之外...除舌之外...。
(甲)非身非界吗?是的。
(乙)非界非身界吗?是的。
非色非界吗?
除色之外...除声...除香...除味...除触...除眼识...除意识之外...。
(甲)非法非界吗?是的。
(乙)非界非法界吗?是的。
4. 纯界根本轮
(甲)顺
16. (甲)眼是界吗?是的。
(乙)界是耳界吗?
耳界既是界也是耳界。其余的界不是耳界。
眼是界吗?是的。
界是鼻界...界是法界吗?
法界既是界也是法界。其余的界不是法界。(应结轮)
(乙)否定
17. (甲)非眼非界吗?
除眼之外的其余界不是眼界。除眼和界之外的其余不是眼也不是界。
(乙)非界非耳界吗?是的。
非眼非界吗?
除眼之外的其余界不是眼,是界。除眼和界之外的其余不是眼也不是界。非界非鼻界...非界非法界吗?是的。
(甲)非法非界吗?是的。
(乙)非界非眼界吗?是的。
非法非界吗?是的。
非界非耳界...非界非意识界吗?是的。(应结轮)
(如处双论的施设,界双论的施设也应详述)
施设分别品。
2. 转起品 1. 生起品
(1)现在品
(甲)顺人

18. (Ka) yassa cakkhudhātu uppajjati tassa sotadhātu uppajjatīti?

Sacakkhukānaṃ asotakānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ cakkhudhātu uppajjati, no ca tesaṃ sotadhātu uppajjati. Sacakkhukānaṃ sasotakānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ cakkhudhātu ca uppajjati sotadhātu ca uppajjati.

(Kha) yassa vā pana sotadhātu uppajjati tassa cakkhudhātu uppajjatīti?

Sasotakānaṃ acakkhukānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ sotadhātu uppajjati, no ca tesaṃ cakkhudhātu uppajjati. Sasotakānaṃ sacakkhukānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ sotadhātu ca uppajjati cakkhudhātu ca uppajjati.

(Ka) yassa cakkhudhātu uppajjati tassa ghānadhātu uppajjatīti?

Sacakkhukānaṃ aghānakānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ cakkhudhātu uppajjati, no ca tesaṃ ghānadhātu uppajjati. Sacakkhukānaṃ saghānakānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ cakkhudhātu ca uppajjati ghānadhātu ca uppajjati.

(Kha) yassa vā pana ghānadhātu uppajjati tassa cakkhudhātu uppajjatīti?

Saghānakānaṃ acakkhukānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ ghānadhātu uppajjati, no ca tesaṃ cakkhudhātu uppajjati. Saghānakānaṃ sacakkhukānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ ghānadhātu ca uppajjati cakkhudhātu ca uppajjati.

(Ka) yassa cakkhudhātu uppajjati tassa rūpadhātu uppajjatīti? Āmantā.

(Kha) yassa vā pana rūpadhātu uppajjati tassa cakkhudhātu uppajjatīti?

Sarūpakānaṃ acakkhukānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ rūpadhātu uppajjati , no ca tesaṃ cakkhudhātu uppajjati. Sacakkhukānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ rūpadhātu ca uppajjati cakkhudhātu ca uppajjati.

(Ka) yassa cakkhudhātu uppajjati tassa manoviññāṇadhātu uppajjatīti? Āmantā.

(Kha) yassa vā pana manoviññāṇadhātu uppajjati tassa cakkhudhātu uppajjatīti?

Sacittakānaṃ acakkhukānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ manoviññāṇadhātu uppajjati, no ca tesaṃ cakkhudhātu uppajjati. Sacakkhukānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ manoviññāṇadhātu ca uppajjati cakkhudhātu ca uppajjati.

(Ka) yassa cakkhudhātu uppajjati tassa dhammadhātu uppajjatīti? Āmantā.

(Kha) yassa vā pana dhammadhātu uppajjati tassa cakkhudhātu uppajjatīti?

Acakkhukānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ dhammadhātu uppajjati, no ca tesaṃ cakkhudhātu uppajjati. Sacakkhukānaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ dhammadhātu ca uppajjati cakkhudhātu ca uppajjati.

(Yathā āyatanayamakaṃ vibhattaṃ evaṃ dhātuyamakampi vibhajitabbaṃ, sadisaṃ kātabbaṃ).

3. Pariññāvāro



18. (甲)对于眼界生起者,耳界是否生起?
对于有眼无耳者生起时,眼界生起,但耳界不生起。对于有眼有耳者生起时,眼界生起且耳界也生起。
(乙)或者,对于耳界生起者,眼界是否生起?
对于有耳无眼者生起时,耳界生起,但眼界不生起。对于有耳有眼者生起时,耳界生起且眼界也生起。
(甲)对于眼界生起者,鼻界是否生起?
对于有眼无鼻者生起时,眼界生起,但鼻界不生起。对于有眼有鼻者生起时,眼界生起且鼻界也生起。
(乙)或者,对于鼻界生起者,眼界是否生起?
对于有鼻无眼者生起时,鼻界生起,但眼界不生起。对于有鼻有眼者生起时,鼻界生起且眼界也生起。
(甲)对于眼界生起者,色界是否生起?是的。
(乙)或者,对于色界生起者,眼界是否生起?
对于有色无眼者生起时,色界生起,但眼界不生起。对于有眼者生起时,色界生起且眼界也生起。
(甲)对于眼界生起者,意识界是否生起?是的。
(乙)或者,对于意识界生起者,眼界是否生起?
对于有心无眼者生起时,意识界生起,但眼界不生起。对于有眼者生起时,意识界生起且眼界也生起。
(甲)对于眼界生起者,法界是否生起?是的。
(乙)或者,对于法界生起者,眼界是否生起?
对于无眼者生起时,法界生起,但眼界不生起。对于有眼者生起时,法界生起且眼界也生起。
(如处双论所分别的,界双论也应如是分别,应使相似)。
3. 遍知品

19. Yo cakkhudhātuṃ parijānāti so sotadhātuṃ parijānātīti? Āmantā.…Pe… (dhātuyamakaṃ paripuṇṇaṃ peyyālena).

Dhātuyamakaṃ niṭṭhitaṃ.

Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa

19. 谁遍知眼界,他是否遍知耳界?是的。...等等...(界双论应以省略方式完整)。
界双论结束。
礼敬彼世尊、阿罗汉、正等正觉者

